Bitumen is een op aardolie gebaseerde substantie . Het is een halfvast koolwaterstofproduct dat verkregen wordt door het verwijderen van de lichtere fracties uit ruwe aardolie (zoals vloeibaar petroleum gas, benzine en diesel) tijdens het raffinage proces. In Noord-Amerika is bitumen gekend onder de benaming "asphalt cement" of "asphalt". In andere delen van de wereld wordt de term "asphalt" gebruikt voor een mengsel van steenslag, zand, vulstof en bitumen dat gebruikt wordt als verhardingsmateriaal. Het asfaltmengsel bevat ongeveer 5% bitumen. Bij omgevingstemperatuur is bitumen een stabiele, vrijwel vaste substantie.
Toepassingen
Het grootste deel van het geraffineerd bitumen wordt gebruikt in de bouwsector, voornamelijk als bestanddeel voor producten gebruikt in verhardings -en dakwerken. Afhankelijk van de beoogde toepassing, wordt het bitumen geproduceerd volgens specificatie. Dit wordt bekomen door raffinage of door menging (blending).
Het huidige verbruik van bitumen wordt geschat op ongeveer 102 miljoen ton per jaar. Ongeveer 85% van al het geproduceerd bitumen wordt gebruikt als bindmiddel in asfalt voor wegen. Het wordt ook gebruikt voor andere soorten verharde oppervlakken zoals vliegvelden, vluchtstroken, parkings en voetpaden.
De productie van asfalt gebeurt normaal door het mengen van zand, steenslag en vulstof met bitumen, waarbij het bitumen de rol inneemt van bindmiddel. Andere materialen, zoals polymeren, kunnen toegevoegd worden om de eigenschappen van het bitumen te wijzigen naargelang de toepassing voor het asfalt.
10% van de globale bitumenproductie wordt gebruikt voor roofing toepassingen, waarbij de waterdichtingskwaliteiten van het bitumen van onschatbare waarde zijn. De overblijvende 5% van de globale bitumenproductie wordt voornamelijk gebruikt voor afdichtende -en/of isolerende doeleinden in verscheidene bouwmaterialen, zoals coatings, achterkant tapijttegels en verf.
Algemene misverstanden
Bitumen wordt vaak verward met teer. Bitumen en steenkoolteer zijn beiden gelijkaardig zwart en kleverig, toch zijn het onmiskenbaar verschillende substanties in hun eigenschappen, oorsprong en chemische samenstelling. Steenkoolteer wordt geproduceerd door steenkool te verwarmen tot extreem hoge temperaturen en is een nevenproduct van de productie van gas en cokes. Het werd veel gebruikt als bindmiddel voor wegenasfalt in het begin van de vorige eeuw, maar is vervangen geworden door geraffineerd bitumen.
Bitumen wordt soms ook verward met aardoliepek welke, ondanks het feit dat het ook wordt bekomen uit ruwe aardolie, een substantie is die verkregen wordt door middel van een verschillend proces. Aardoliepek is een residu van de extreme warmtebehandeling of "kraken" van aardoliefracties. De eigenschappen en chemische samenstelling van het pek zijn dan ook heel verschillend van die van bitumen.
Natuurlijk voorkomend bitumen, soms ook natuurasfalt, steenasfalt, meerasfalt of oliezand genoemd, werd gebruikt als een additief, een dichtingproduct en een waterdichtingsmiddel voor meer dan 8000 jaar. Natuurasfalt komt wel slechts in kleine hoeveelheden voor en heeft duidelijk verschillende eigenschappen van geraffineerd bitumen.
